Een conceptkaart maken


Een conceptmap is een visuele representatie van de verbanden tussen ideeën. Concepten worden meestal weergegeven als cirkels of rechthoeken die door lijnen of pijlen met elkaar verbonden zijn. Deze lijnen en pijlen zijn voorzien van woorden om aan te tonen hoe deze concepten zich tot elkaar verhouden. "Concept mapping" is een middel voor het organiseren en structureren van kennis, waarmee nieuwe en oude informatie geïntegreerd wordt zodat deze kennis beter behouden en begrepen wordt.

1. Kies waar u op wilt tekenen

Kies het medium waar u de conceptmap op wilt tekenen. Sommige mensen doen dit het liefst met pen en papier of op een whiteboard, en andere gebruiken online software die speciaal hiervoor ontworpen is. Een voordeel van deze laatste manier is dat de informatie digitaal wordt opgeslagen zodat deze makkelijk gedeeld en bewerkt kan worden. U kunt kiezen uit gedownloade software die slechts op één computer werkt, of cloudgebaseerde software die beschikbaar is op elk apparaat met internet.

Voor de doeleinden van deze gids gaan we ervan uit dat u Lucidchart gebruikt. U kunt aan de slag met de conceptmapsjablonen van Lucidchart. Als de conceptmap klaar is, kunt u deze als afbeeldingsbestand exporteren of online delen.

2. Maak een hoofdconcept

Begin met een kennisdomein waar u goed bekend mee bent. Bepaal het centrale idee waar alle andere ideeën op uw kaart mee verbonden zijn. Als u niet zeker weet waar u wilt beginnen, probeer dan een tekstgedeelte te vinden, of een klassenactiviteit, of een lastig probleem waarvoor een oplossing nodig is. Het kan handig zijn om één centrale vraag te stellen (soms ook wel een focusvraag genaamd) die het probleem dat in de conceptmap moet worden opgelost duidelijk belicht. Het is belangrijk om een conceptmap te maken die consequent terugverwijst naar die vraag en het antwoord daarop.

3. Identificeer sleutelbegrippen

Nu u een hoofdconcept geselecteerd hebt, is de volgende stap om de bijbehorende concepten vast te leggen. Denk na over gerelateerde ideeën en zet deze onder elkaar op de pagina. Deze lijst wordt ook wel een parkeerplaats genoemd en bestaat uit ongeveer 15-25 belangrijke concepten.  Beschrijf ieder concept zo kort mogelijk. Een of twee woorden per idee is meestal voldoende. Houd uw beschrijvingen bondig, zo voorkomt u dat uw kaart met tekst overladen wordt.

De eenvoudigste manier om deze ideeën vast te leggen in Lucidchart is met standaard stroomdiagram-vormen. Kies een vorm die u geschikt lijkt (de meeste mensen kiezen rechthoeken of cirkels) en sleep deze vervolgens naar het canvas. Dubbelklik op de vorm om tekst toe te voegen.

4. Rangschik vormen en lijnen

Rangschik elk van de concepten op hiërarchische wijze, met de meest algemene ideeën bovenaan en de meest specifieke onderaan. U kunt de vormen naar een lijst slepen of ze eenvoudigweg sorteren in ongeveer de volgorde waarin ze verschijnen als het diagram is voltooid.

Uw concept map wordt zichtbaar als u de vormen met lijnen verbindt en de juiste locatie voor ieder idee vastlegt. Onthoud dat concept maps meestal tekst, of verbindingswoorden, bevatten op iedere lijn. Verbindingswoorden zijn nuttig om de relatie tussen een algemeen concept en specifiekere concepten duidelijk te maken. De tekst kan een specifiek werkwoord bevatten zoals leveren of omvatten. Om woorden op een lijn te zetten in Lucidchart dubbelklikt u op de lijn en begint u gewoon te typen.

Nadat u de voorlopige conceptmap hebt gemaakt met de basis-verbindingen, kunt u dwarsverbindingen leggen om de relaties tussen verschillende domeinen aan te geven.

Dwarsverbindingen in een conceptmap

5. Verfijn de kaart

Bij het toevoegen van verbindingen aan elk concept, is het belangrijk dat u goed nadenkt over de relaties die u weergeeft. Denk bijvoorbeeld na over vragen zoals:

Past elk element goed op deze plek?

Is er een betere positie voor dit idee of deze groep ideeën?

Kan ik een beter passend verbindingswoord gebruiken om deze relatie te illustreren?

Rigoureuze vragen zoals deze helpen uw cognitieve prestaties te verbeteren en zijn een uitdaging voor uw kennis over ieder onderwerp.

Onthoud dat dit een voorlopige kaart is die waarschijnlijk nog bewerkt moet worden. Kleine aanpassingen in verbindingen en posities zijn eenvoudig te maken met een online softwareprogramma. Lucidchart maakt het gemakkelijk om vormen op de pagina te herschikken, extra aantekeningen en commentaar toe te voegen en uw diagram zelfs aantrekkelijk te stylen.

Voorbeeld concept map over seizoenen